Jak nie odziedziczyć długów

Jak nie odziedziczyć długów

W myśl przepisów prawa obowiązującego na terenie Rzeczpospolitej Polskiej, po śmierci krewnego można nawet w przypadku braku własnoręcznie sporządzonego przez zmarłego testamentu, dziedziczyć po nim. Pułapka polega jednak na tym, że odziedziczyć można nie tylko poszczególne składniki majątkowe denata, ale też tzw. obowiązki majątkowe czyli np. długi i wszelkie zobowiązania podjęte przez wymienionego. Jak się zabezpieczyć przed niechcianym spadkiem?

Wielu spadkobierców jest w szoku, gdy dowiadują się, że pożyczki zaciągnięte przez ich krewnego to również część spadku. Losy kredytu bankowego po śmierci kredytobiorcy bywają różne, uzależnione od pragmatyki banku, w którym owe zobowiązanie zostało zaciągnięte. Niekiedy banki uznają, że w momencie zgonu kredytobiorcy umowa kredytowa wygasa. Nie znaczy to jednak, iż kredyt zostaje umorzony. Bank może zgłosić się do spadkobierców z żądaniem natychmiastowej spłaty kredytu. Dlatego należy próbować z nim negocjować. Ustalić formę spłaty, rozłożyć na raty, określić terminy płatności i wysokość oprocentowania. Czasami spadkobierca po prostu przejmuje dotychczasową umowę kredytową i spłaca zobowiązanie zgodnie z harmonogramem, który bank wcześniej ustalił ze spadkodawcą. Może to nastąpić od razu po wydaniu przez sąd postanowienia o nabyciu spadku.

Częstokroć kredyty mają ubezpieczenie na wypadek śmierci kredytobiorcy. Wówczas zobowiązanie spłacane jest z takiego ubezpieczenia, naturalnie jeśli kwota kredytu nie przewyższa ubezpieczenia – wtedy obowiązek uregulowania części pożyczki spada na barki spadkobiercy. Po śmierci beneficjenta zobowiązań na ważności nie tracą nie tylko jego kredyty bankowe, ale też rachunki i prywatne pożyczki. W przypadku tych pierwszych należy jak najszybciej postarać się o odłączenie wszystkich mediów w domu zmarłego, bowiem rachunki trzeba będzie spłacić (będzie to obowiązkiem spadkobiercy), a odsetki będą rosły nawet, jeśli nikt nie będzie używał prądu czy gazu. Jeśli chodzi o pożyczki prywatne, np. od sąsiada, istotne jest to czy posiada on jakiekolwiek dowody na istnienie zobowiązania (np. umowę lub zeznania świadków), ponieważ chcąc odzyskać dług bez naszej (spadkobierców ) dobrowolnej decyzji o spłacie zobowiązań finansowych zmarłego, będzie on musiał dochodzić swoich praw w sądzie. Spadkobierca stojący przed faktem dziedziczenia długu ma kilka możliwości:

  • Odmówić przyjęcia spadku, sporządzając w terminie 6 miesięcy od ogłoszenia spadku odpowiednie oświadczenie, a którym należy wpisać swoje dane i oświadczyć, iż w danym dniu odrzuca się w całości spadek po osobie zmarłej. Jako dowód dołącza się akt zgonu spadkodawcy. Należy zamieścić także listę wszystkich pozostałych spadkobierców, podając przy tym ich adresy zamieszkania oraz stopnie pokrewieństwa.. Takie samo oświadczenie należy także złożyć w imieniu swoich nieletnich dzieci, inaczej będą one następnymi obciążonymi felernym spadkiem, bowiem złożenie przez nas tego rodzaju oświadczenia,wiąże się oczywiście z przejściem na następnych, powołanych do dziedziczenia ustawą lub testamentem krewnych albo Skarb Państwa całego spadku, w tym i majątku zmarłego, Jeżeli nie złożymy takiego oświadczenia w imieniu naszych nieletnich dzieci, odziedziczą one dług do wysokości spadku. Takie dziedziczenie będzie również miało miejsce w przypadku niezłożenia stosownego oświadczenia przez osoby ubezwłasnowolnione lub takie, co do których istnieją przesłanki do jej ubezwłasnowolnienia.
  • Przyjąć spadek bez ograniczenia odpowiedzialności za długi, tzw. przyjęcie proste. Oznacza to, że spadkobierca zgadza się wziąć pełną odpowiedzialność za zobowiązania finansowe zmarłego oraz spłacać je z własnej kieszeni. Chcąc skorzystać z tej możliwości, spadkobierca nie musi składać żadnych oświadczeń. Ich brak jest jednoznaczny z przyjęciem spadku bez ograniczenia odpowiedzialności za długi.
  • Przyjąć spadek z ograniczeniem odpowiedzialności za długi, tzw. przyjęcie z dobrodziejstwem inwentarza. Znaczy to, iż spadkobierca zgadza się spłacać długi zmarłego, ale tylko do wysokości spadku, jaki po nim przejął. Jeśli długi nieżyjącego przewyższają jego majątek, automatycznie ich regulowanie przestaje być obowiązkiem spadkobiercy. Chcąc skorzystać z tej opcji, również należy sporządzić odpowiednie oświadczenie.

Jeżeli jeden ze spadkobierców przyjął spadek z dobrodziejstwem inwentarza, zakłada się,iż także spadkobiercy, którzy nie złożyli żadnego oświadczenia, przyjmują spadek w tej samej formie, czyli z ograniczeniem odpowiedzialności za długi – wyjaśnia aplikant adwokacki Marcin Mielcarek z kancelarii torun-adwokat.com. Jeżeli spadek dziedziczy więcej niż jeden spadkobierca, długi także zostają uczciwie podzielone. Ma to miejsce z uwzględnieniem udziałów w testamencie, jakie przypadają na poszczególnych jego beneficjentów.Należy pamiętać, że do długów spadkowych należą także koszty pogrzebu spadkodawcy, koszty postępowania spadkowego, obowiązek zapłaty zachowku, a także wszelkie finansowe obowiązki wykonania zapisów i poleceń testamentu.

Pamiętajmy, że przyjmując testament możemy skazać się na poważne problemy finansowe. Warto przed podjęciem decyzji o przyjęciu lub odrzuceniu spadku złożyć w sądzie wniosek o wykonanie spisu inwentarza, by poznać pełny stan majątkowy spadkodawcy i nie odziedziczyć długów.